Τρίτη, 8 Μαρτίου 2016

«Η Δεσποινίς Σμίλλα Διαβάζει Το Χιόνι» PETER HOE GFROKEN SMILLAS FORNEMMELSE FOR SNE- βιβλίο κριτική Άγγελα Μάντζιου

Πέτερ Χόε : Η δεσποινίς Σμίλλα διαβάζει το χιόνι


Πρωτοπρόσωπη αφήγηση, ένταση και περιπέτεια,προβλήματα ένταξης,αποδοχής και διερεύνησης της έννοιας «ταυτότητα», πολιτικές εκμετάλλευσης του αδύναμου (στην περίπτωση της Δανίας η Γροιλανδία, στην περίπτωση του Δυτικού κόσμου,  η φύση των παγετώνων και η φύση εν τη ευρεία εννοία), η μεγαλούπολη, οι συνήθειες και οι εμπειρίες της παιδικής ηλικίας,  σαν μια αιώνια διδαχή της κοινότητας προς τα νεαρά μέλη, της οικογένειας προς τα παιδιά. Ο μίτος που κρατάει την ενέργεια του σύμπαντος και τον αγώνα των πλασμάτων, η ενάργεια, το περιβάλλον ως άξενος κόσμος, η φύση, ως εστία ζωής ακόμη και σε αντίξοες συνθήκες, τα πρόσωπα, που μας εμπλέκουν στο συναισθηματικό δίχτυ, μας απορρίπτουν, μας καταδυναστεύουν,το χρήμα και η εξουσιαστική υποταγή, η πολιτική και οι νόμοι του λαθρεμπορίου, η επιστήμη και το τυχοδιωκτικό εγώ, σε μια άνιση αναμέτρηση ως το όριο. Ένας αγώνας επιβίωσης στον χώρο που μας περιβάλλει ως κόσμος.
Το βιβλίο » Η Δεσποινίς Σμίλλα Διαβάζει Το Χιόνι», έχει ως βασική ηρωίδα τη Σμίλλα τριάντα επτά ετών, εύστροφη, ζωηρή και απροσάρμοστη. Η Σμίλλα Γιάσπερσεν ζει στην Κοπεγχάγη -ο πατέρας της είναι Δανός-αλλά οι αναμνήσεις της παιδικής της ηλικίας την οδηγούν στη Γροιλανδία-η μητέρα της είναι Εσκιμώα-σε μια χώρα γεμάτη θρύλους, αρχέγονες δυνάμεις που συνέχουν το συμπεριφορικό της πλέγμα στην αρχετυπική σχέση με τη μητέρα της, με τα μέλη της κοινότητας. Ο κόσμος του πατέρα της την αφήνει κάπως αδιάφορη, βρίσκεται σ’ ένα μετέωρο όπου οι λέξεις ξεθωριάζουν- αλλά δε χάνονται-ανάμεσα σε δύο κουλτούρες, μόνη και απόλυτα συγκεντρωμένη στις εσωτερικές φωνές.


«Σμίλλα, μπορούμε να πάμε στη Γροιλανδία;
Όχι, λέω.
Εντάξει.
Αλλά μπορούμε να διαβάσουμε για τη Γροιλανδία.
Σε ποιο βιβλίο;
Στα στοιχεία του Ευκλείδη».
«Μου αρέσει . Έχω μια αδυναμία για τους αιώνια χαμένους. Τους ανάπηρους, τους αλλοδαπούς, τον χοντρομπαλά της τάξης, τις κοπέλες που κανείς δεν ζητάει σε χορό. Γι’ αυτούς χτυπάει η καρδιά μου. Ίσως επειδή ήξερα ανέκαθεν ότι κατά κάποιον τρόπο θα είμαι πάντα μια από αυτούς».
Η ιστορία ξεκινάει με αναφορά στο χιόνι και την κηδεία του μικρού Ησαΐα, του γιου της αλκοολικής Γιουλιάνε, που έπεσε από τη χιονισμένη στέγη και σκοτώθηκε. Η Σμίλλα που νιώθει ιδιαίτερα δεμένη με το παιδί καθώς πολλές φορές κοιμάται σπίτι της, του διαβάζει ιστορίες, το πηγαίνει στο σχολείο, διαβάζει τα ίχνη στο χιόνι και ανακαλύπτει ότι η πτώση δεν ήταν ατύχημα. Ο μικρός Εσκιμώος φίλος της και η μητέρα του,  κατοικούν στην ίδια πολυκατοικία με την Σμίλλα, καθώς και ο μηχανικός που βρίσκει το παιδί νεκρό. Η αστυνομία κλείνει την υπόθεση αλλά το ένστικτο και το πείσμα της Σμίλλα την οδηγούν σε αναζήτηση άλλων εκδοχών που θα ξετυλίξουν ένα σκοτεινό κουβάρι επιστημονικών αποστολών στους παγετώνες της Γροιλανδίας, όπου ελλοχεύει ο θάνατος, η ματαιοδοξία του κέρδους, αναμετρήσεις και ανακαλύψεις που φτάνουν στο απροσπέλαστο σύνορο του πάγου. Εκεί όπου ο πατέρας του Ησαΐα θα βρει το θάνατο και ο μικρός θα προσβληθεί από ένα θανατηφόρο παράσιτο, εκεί όπου θα ταξιδέψει η αποστολή του «Κρόνος» με καπετάνιο τον Λούκας, τη Σμίλλα, τον Τόερκ, ο οποίος θα παγιδευτεί στις απροσπέλαστες όψεις του πάγου. Το ταξίδι στον Αρκτικό κύκλο θα αποτελέσει για την ατρόμητη Σμίλλα μια δοκιμασία αναζήτησης, καταβύθισης στο παρελθόν και στις βιωματικές εμπειρίες της σκληρής ζωής στον κύκλο του πάγου, στις αναμνήσεις της μητέρας της,στον παγανιστικό καθρέφτη  που μετατοπίζεται και αλλοιώνει το περίγραμμα των ειδώλων.
Ο συγγραφέας δίνει στην ιστορία του αστυνομικο-πολιτικο-επιστημονικο-οικονομικές διαστάσεις και δια μέσου της ηρωίδας του,ο αναγνώστης βυθίζεται σε έναν κόσμο όπου κυριαρχούν σκέψεις ασυνήθιστες,βαθειές και ώριμες για τον Δυτικό κόσμο, τη μεγαλούπολη, τον κόσμο του χιονιού και ό,τι καθορίζει μια ύπαρξη. Η περιγραφή του ταξιδιού στον Αρκτικό κύκλο, επιβραδυντική, περιπλέκει στην υπερβολή την ιστορία, τη δράση και την αντίδραση της άτρωτης ηρωίδας, παρουσιάζει ένα ετερόκλητο σύνολο ανθρώπων, που ταξιδεύει προς άγνωστη κατεύθυνση με το πλοίο «Κρόνος», σε μια συμβολική διάσταση. Τα μέρη του παγοθραυστικού περιγράφονται με λεπτομέρειες εμπειρικής βίωσης, που αντανακλά τη ζωή του ναυτικού, τη μοναξιά του σύγχρονου ανθρώπου, στο πρωτόγονο όριο του σύμπαντος.
«Πέφτει κάνικ, ψιλό χιόνι, σαν πούδρα. Ένα από τα πράγματα που μαθαίνεις από το χιόνι είναι ότι οι μεγάλες δυνάμεις και οι μεγάλες καταστροφές υπάρχουν πάντα, σε μικρότερες διαστάσεις, στην καθημερινή ζωή μας.Από τότε που μεγάλωσα, δεν πέρασε μέρα που να μην αναρωτήθηκα πώς μπορεί να είναι τόσο κακή η συνεννόηση ανάμεσα στους Δανούς και τους Γροιλανδούς.Το πρόβλημα είναι φυσικά μεγαλύτερο για τους Γροιλανδούς.Κάνει κακό στην υγεία ενός σχοινοβάτη να παρεξηγείται από αυτόν που κρατάει το σκοινί. Και η ζωή των Ινουίτ στον αιώνα μας είναι μια σχοινοβασία πάνω σ’ ένα νήμα που η μια άκρη του είναι δεμένη στην πιο άξενη χώρα του κόσμου, με το τραχύτερο και πιο ακραίο στις διακυμάνσεις κλίμα, και η άλλη στη Δανική διοίκηση».
«Δεν φοβάμαι τη θάλασσα επειδή θέλει να με πνίξει. Τη φοβάμαι επειδή θέλει να μου πάρει τον προσανατολισμό μου, το εσωτερικό γυροσκόπιο της ζωής μου, τη βεβαιότητά μου για το τι είναι πάνω και τι κάτω, την επαφή μου με τον Απόλυτο Χώρο».
«Από μια άποψη, ο πάγος είναι ένα ανοιχτό βιβλίο. Κουβαλάει την ιστορία του γραμμένη στην επιφάνειά του. Οι πτυχώσεις, οι γρόμποι, τα τετράγωνα δόντια σχηματίζονται όταν ο πάγος λιώνει και ξαναπαγώνει. Ο μωσαϊκός πάγος είναι ένα μίγμα από διάφορες παγετώδεις περιόδους, οι μαύροι όγκοι του σίκουσσακ είναι αρχαίος πάγος που σχηματίστηκε σε προστατευμένα φιόρδ, αποσπάστηκε με τον καιρό και παρασύρθηκε στη θάλασσα. Από τα σύννεφα, κάτω από τα οποία έσκυψε ο ήλιος, κατεβαίνει τώρα, με τις τελευταίες ηλιαχτίδες, ένα αραχνοϋφαντο πέπλο από κάνικ, χιόνι που αργοπέφτει. Ένας αυλός συνδέει τη λευκή επιφάνεια με τα φυλλοκάρδια μου. Σαν προέκταση του δέντρου που είναι κρυμμένο μέσα στον πάγο, ενός δέντρου από αλμυρό νερό».
«Μιλήστε μας, θα έρθουν και θα μου πουν. Για να καταλάβουμε και να κλείσουμε την υπόθεση. Κάνουν λάθος. Μόνον σ’ αυτό που δεν καταλαβαίνεις μπορείς να βάλεις τελεία και παύλα. Συμπέρασμα δεν θα βγει».

Το βιβλίο με επιμέρους τίτλους «Η Πόλη», « Η Θάλασσα», «Ο Πάγος»,  με το αφηγηματικό χάρισμα των εσωτερικών φωνών μιας ασυνήθιστης ηρωίδας με δυνατή ιδιοσυγκρασία, εκλεπτυσμένη παρατηρητικότητα, αφήνει τον αναγνώστη να σκεφτεί, να ταξιδέψει , να φανταστεί, να τρομάξει για να συνεχίσει στα μαύρα νερά του ύπνου την εξερεύνηση των ορίων που του παρέχει ο περιβάλλων χώρος…
Το βιβλίο «Η Δεσποινίς Σμίλλα Διαβάζει Το Χιόνι», τιμήθηκε με το βραβείο SILVER DAGGER που απονέμει ο σύλλογος συγγραφέων αστυνομικών βιβλίων στην Αγγλία.
 PETER HOEGFROKEN  SMILLAS FORNEMMELSE FOR SNE
ΠΕΤΕΡ ΧΟΕ Η ΔΕΣΠΟΙΝΙΣ ΣΜΙΛΛΑ ΔΙΑΒΑΖΕΙ ΤΟ ΧΙΟΝΙ
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ( από τα ΔΑΝΙΚΑ) ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ ΚΟΥΡΤΟΒΙΚ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ

Δεν υπάρχουν σχόλια :